Osada (karczma, szmelcarnia), własność klasztoru oliwskiego.

Renneberg (1647); Renuszewo.

Amt Oliva (1773); Domänenamt Brück (1809); pow. wejherowski (1821); gmina wiejska, o.u. Gołębiewo, pow. wejherowski (1874); o.u. Oliwa Leśna, pow. Gd. Wyżyny (1920); miasto Gdańsk (1954).

Leśniczówka.

1954.10.05

Mapa "Lasy Oliwskie". Opracowanie materiału nazewniczego Grzegorz Grzelakowski, konsultacje Andrzej Januszajtis. Wyd. Via Mercatorum Gdańsk 1996 r. Fragment:
Rynarzewo - (Renneberg Krug 1647, Rynarzewo 1889, Renbark 1889, Szmeltzarnia=smolarnia; niem. Renneberg 1644) - dawna karczma, osada leśna (leśniczowka) w Dolinie Rynarzewskiej. Nazwa osobowa od: Rynarz (rynierz - pachołek rycerza, giermek); niem. nazwa Renneberg - "pędzigóra" (od pędzenia smoły) wskazuje na leżące tu wzgórza. Formy: Renuszewo; Reniszewo to fonetyczny rozwój nazwy: Rynarz w kaszubszczyźnie.

W 1959 roku F. Mamuszka i J. Stankiewicz pisali: MŁYN XXIV. Znajdował się prawdopodobnie przy tym samym potoku, lecz kilkaset metrów powyżej Młyna Leśnego. Wzmianka z 1647 r. mówi o otrzymaniu przywileju przez Daniela Zinka na "fabrykę" i gospodę. Późniejszych wiadomości brak.

www.DawnySopot.pl (żródło: Fritz Schulz):
Według statystyk z 1789 r. w Renuszewie znajdowały się 4 domy. Właścicielami gruntów byli Aschbrenner i Kruger, a od 1783 r. w księgach gruntowych istniał nowy wpis dot własności:

•   wł. Aschbude oraz 15 mórg: Heinrich Gunschke
•   wł. Kruger oraz 4 łanów: Johann Lachmann

Od 1881 r. właścicielem Renuszewa był niejaki Krause.

Marek Gotard, "Tajemnica ulicy Spacerowej", www.Trojmiasto.pl 2009 r. Fragment:
- Niedawno Towarzystwo stało się posiadaczami unikatowego przewodnika po Oliwie z 1904 roku, autorstwa Elise Pűttner - opowiada Mirosław Piskorski, z zarządu TPG. - Zaczęliśmy tłumaczyć tę publikację. Na stronie 43 natknęliśmy się na niezwykle interesujący fragment: "Tuż przy leśniczówce Renneberg , w miejscu gdzie droga biegnie w lewo, położony jest na spadzistej skarpie biały kamień upamiętniający datę 1870-1871. W tym wąwozie pochowani zostali francuscy jeńcy, którzy byli zatrudnieni przy budowie drogi Chaussee."

Wilhelm John, "Die Entwicklung der Gemeinde Oliva", 750 Jahre Oliva 1928, str. 41:

Der Schulze Schilling segnete im Jahre 1867 das Zeitliche; er erlag der Cholera. Jhm folgte der Schulze Hermann Tümmler, der bis 1874 amtierte. Das wichtigste Ereignis während seiner Amtszeit war die Pflasterung der damals stark verfumpsten Dorfstraße, der heutigen Straße "Am Schloßgarten“, in den Jahren 1870/71. Jedoch war nicht die Gemeinde Oliva die Urheberin dieser Maßnahme, sondern der Kreis Neustadt (Westpr.), der die vielbenutzte Landstraße von Oliva über Renneberg-Kölln nach Neustadt anlegte. Zu den Pflasterkosten steuerte die Gemeinde Oliva nur 900 Taler bei, während der Danziger Kreis 4000 Taler zahlte.

Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Gdańsku, Warszawa 1928, str. 176:

W kierunku ku granicy Polski, t. j. na zachód prowadzi z Oliwy wśród malowniczych zalesionych wzgórz gościniec do Osowej Góry (t. zw. Renneberger Chaussée, od leśnictwa Renneberg), który Niemcy reklamują jako najpiękniejszą szosę północnych Niemiec. Z Oliwy do rogatki granicznej jest 4 km, odległości. W połowie drogi pozostaje na lewo niewielkie letnisko Kierzkowski Młyn (Strauchmühle), gdzie znajduje się pensjonat z restauracją.

Krzysztof Jażdżewski, "Historia lasów gdańskich", Gdynia 2016 r., str 51. Fragment:
W 1892 r. powołano okręg ochronny Renuszewo (Renneberg) z siedzibą w leśniczówce o tej samej nazwie, położonej w Oliwie przy obecnej ul Spacerowej 1.

Dolina Elfów w Rynarzewie. Lata 30 XX wieku.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.


Dolina Elfów w Rynarzewie. Lata 30 XX wieku.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.


Dolina Elfów w Rynarzewie. Lata 30 XX wieku.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.


Dolina Elfów w Rynarzewie. Lata 30 XX wieku.
Zbiory Krzysztofa Gryndera.


Dolina Elfów w Rynarzewie. Lata 30 XX wieku.
Zbiory Krzysztofa Gryndera.


Dolina Elfów w Rynarzewie. Lata 30 XX wieku.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.


Dolina Elfów w Rynarzewie. Lata 30 XX wieku.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.


Łąki w Rynarzewie. Lata 30 XX wieku.
Zbiory Piotra Leżyńskiego.




Rynarzewo. Wrzesień 1944 rok. Dolina Pięciu (byłych) Stawów, 30 dni nr 8(10) 1999, str 70-73. Fot. ze zbiorów Bernarda Liedtke.

Jan Daniluk, „Miasta skoszarowane” Gdańsk i Sopot jako garnizon Wermachtu w latach 1939-1945, Gdańsk 2019, str. 76:

„Niektóre jednak z opisywanych szeroko przez stronę gdańską incydentów były niczym innym, jak efektem zręcznej manipulacji. Tak było chociażby z opisaną przez Hansa Sponholza „potyczką w Renuszewie”, gdzie 21 sierpnia, pod osłoną nocy, miał zapuścić się polski zwiad. Według tego spologety gdańskiego SA, VGAD ostrzelało Polaków, co szybko zmusiło napastników do wycofania się z powrotem za granicę. W rzeczywistości żaden patrol WP nie pojawił się w Renuszewie, choć faktycznie padły tam nocą strzały – po prostu omyłkowo w ciemnościach doszło do wymiany ognia między gdańskimi patrolami.”

B. Zwarra, "Gdańsk 1939", Gdańsk 1984, str. 305:

Hitler przybył 19 września 1939 r. do Gdańska z Lęborka przez Wejherowo i został przywitany przez Gauleitera Forstera przed przystrojonym girlandami punkcie granicznym pod Renuszewem, niedaleko Gdańska-Oliwy. Stamtąd od razu pojechał do Sopotu.

Jan Daniluk, „Miasta skoszarowane” Gdańsk i Sopot jako garnizon Wermachtu w latach 1939-1945, Gdańsk 2019, str. 122:
„Hitler ze świtą przyjechał specjalną kolumną samochodów od strony Lęborka przez Wejherowo do Sopotu, z pominięciem Gdyni. W Rynarzewie, w miejscu przebiegu dawnej granicy między WMG a Polską, do kolumny dołączył gauleiter Forster. Kwatera Füchrera została założona w Kasino-Hotel”.



Dziennik Bałtycki, 29. 01. 1966 r., nr 24 (zbiory Bałtyckiej Biblioteki Cyfrowej) -----›

Innego rodzaju kłopotem jest sprawa inwestycji MPO, a mianowicie budowy nowego wysypiska śmieci, które będzie zlokalizowane na trasie Oliwa-Osowa. Otóż inwestycję tę skreślono z portfelu zleceń Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo - Budowlanego nr 2. Na posiedzeniu prezydium po dyskusji na ten temat, postanowiono ponownie interweniować na komisji rozdziału robót. Nowe wysypisko jest bardzo potrzebne Gdańskowi z uwagi na konieczność zamknięcia wysypiska przy ul. Marynarki Polskiej. W planie na rok przyszły przewiduje się budowę nowego wysypiska. Pierwotnie ustalono jego lokalizację na trasie Gdańsk - Kartuzy, przeważyła jednak druga koncepcja usytuowania wysypiska na trasie Gdańsk - Kościerzyna w okolicy Łostowic.